Tartışmalı Şecere İddiaları ve Seyyid Bilal Hazretleri Üzerinden Gerçekler

Saha verilerine dayalı kapsamlı değerlendirme
Son yıllarda bazı yayınlarda ve dolaşıma sokulan şecere nüshalarında, Becirman ve Bilvanis Seyyidlerinin soy zincirinin “Seyyid Şerafeddin” isimli bir şahsa bağlandığı görülüyor. 

Ancak bu noktada hem isimlendirme, hem tarih, hem de yerleşim hattı bakımından ciddi tutarsızlıklar dikkat çekiyor.

“Seyyid Şerafeddin” Bir İsim mi, Lakap mı?
Şecereyi kaleme alanlar, “Seyyid Şerafeddin”in bir lakap olduğunu öne sürüyor. Ancak İslam tarihindeki yerleşik örnekler incelendiğinde, lakapların mutlaka asıl isimle birlikte kullanıldığı biliniyor.
Örneğin:
-Ali → Zeynelabidin
-Muhammed → Bâkır
-Câfer → Sâdık

Bu bağlamda, yalnızca “Seyyid Şerafeddin” şeklinde, asıl isimden yoksun bir kullanımın ilmî ve tarihî karşılığı bulunmuyor. Bu durum, şecerenin güvenilirliği konusunda ilk ciddi soru işaretini doğuruyor.

Becirman’dan Geldik Deniliyor Ama Şecere Uyuşmuyor
İddialarda bir yandan “Becirman’dan geldik” denilirken, diğer yandan Becirman hattıyla örtüşmeyen bir şecere zinciri sunuluyor. Daha da çelişkili olan nokta ise:
 

-Seyyid Bilal Hazretleri, kimi anlatımlarda Seyyid Ali es-Sânî’nin kardeşi, kimi yerde amcaoğlu olarak gösteriliyor.
Oysa sahadan, aile anlatımlarından ve yerel hafızadan gelen bilgiler net:

Seyyid Bilal Hazretleri Becirman’a tek başına gelmiştir.
Becirman Seyyidleri, doğrudan Seyyid Bilal Hazretleri’nin neslinden gelmektedir.
Bilvanis Hattı ve Şeyh Ali es-Sânî Meselesi
Araştırmalarda göz ardı edilen önemli bir gerçek de şudur:

Şeyh Ali es-Sânî Hazretleri, Becirman Köyü’nden Bilvanis’e gelmiş ve Bilvanis yerleşiminin teşekkülünde rol almıştır.
Bu bilgi, yalnızca yazılı kaynaklarla değil, aile büyüklerinin aktarımları ve yerel sözlü tarih ile de örtüşmektedir.
Hatta Becirman Seyyid Bilal ailesine ait sosyal medya paylaşımlarında, Becirman’dan Bilvanis’e gidiş ve dağılım açık şekilde anlatılmaktadır. Bu anlatımlarda Bilvanis Seyyidlerinin, Şeyh Ahmed (Benaziz) öncülüğünde bölgeye yerleştiği ifade edilmektedir.

-Tarihsel Uyumsuzluklar: Rakamlar Birbirini Tutmuyor
Şecere metinlerindeki en büyük problemlerden biri de tarihsel çelişkilerdir:

-Seyyid Bilal Hazretleri:
Doğum: 1132
Vefat: 1212
Becirman’a geliş: 1154

-Şeyh Seyyid Hasan Bağdadi Hazretleri:
Doğum: 1333
Vefat: 1390

Bu tarihler dikkate alındığında, Şeyh Seyyid Hasan Bağdadi’nin, Becirman’dan Bilvanis’e göç sürecinde Seyyid Bilal Hazretleri’ni ziyaret etmesi kronolojik olarak mümkün görünmemektedir. Bu da şecerelerdeki tarihlerin ya tahmini, ya da yanlış aktarım olduğunu göstermektedir.

Osmanlı Arşivi Yok, Yerinde Araştırma Yok
Daha da önemlisi:
Bu şecere nüshalarının Osmanlı arşiv kayıtlarına dayalı olmadığı,
-Yerinde, sahada, ailelerle birebir görüşülmeden,
-Kolaycı bir yaklaşımla, iki ayrı nüshanın birleştirilmesiyle hazırlandığı yönünde güçlü kanaat bulunmaktadır.
-Hatta Becirman Seyyidlerinden Melefan koluna mensup Seyyid Molla Bahattin’in, bir akademisyen aracılığıyla yaptırdığı çalışmada dahi:

Bilvanis Seyyidlerinin Becirman kökenli olduğu tespiti yer almaktadır.

-Sonuç: Eksik, Çelişkili ve Ulaşılamayan Şecereler
Ortaya çıkan tablo açık:
-Sunulan bazı şecereler eksik,
-Kronolojik olarak tutarsız,
-Yerel hafızayla ve aile anlatımlarıyla örtüşmeyen,
-Akademik ve arşiv temelli araştırmadan uzak durumdadır.

Bu nedenle, Becirman ve Bilvanis Seyyidlerini konu alan her çalışmanın;
-Osmanlı arşivleriyle,
-Yerinde saha araştırmalarıyla,
-Aile büyüklerinin sözlü tarih anlatımlarıyla desteklenmesi artık bir zorunluluk hâline gelmiştir.

Aksi hâlde, tarihî şahsiyetler ve mübarek zatlar üzerinden yanlış silsileler üretmek, hem ilmi hem de vicdani bir sorumluluk ihlalidir.
Vesselam.