Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulan yazılı soru önergesiyle, depremin en ağır yıkımı yaşattığı illerden Hatay’da kadınların karşı karşıya kaldığı sorunlar yeniden Meclis gündemine taşındı.

DEM Parti Siirt Milletvekili Sabahat Erdoğan Sarıtaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yanıtlanması istemiyle verdiği önergede; deprem sonrası süreçte kadınların güvenlik, barınma, sağlık, bakım ve istihdam haklarına erişimde ciddi ve kalıcı sorunlar yaşadığını vurguladı.

Soru önergesinin gerekçesinde, Hatay Depremzede Derneği tarafından yayımlanan rapora atıf yapılarak, depremin üçüncü yılında Hatay’da kadına yönelik şiddetin azalmadığı; aksine daha görünmez, süreğen ve bildirimi zor bir hâl aldığı ifade edildi. Resmî verilerin sahadaki gerçekliği yansıtmadığı, şiddet vakalarının önemli bir bölümünün bildirilmediği ya da mevcut mekanizmaların etkili biçimde işlemediği belirtildi.

Depremde yıkılan kadın sığınma evinin yerine hâlen yeni bir yapının inşa edilmemiş olması ise önergede “kadınların güvenli barınma hakkının açık bir ihlali” olarak değerlendirildi. Sığınma talebinde bulunan kadınlara sunulan geçici ve kısa süreli barınma çözümlerinin, şiddetten korunma açısından yetersiz kaldığına dikkat çekildi. Afet koşullarına özgü kriz merkezlerinin bulunmaması ve ŞÖNİM, kolluk kuvvetleri ile sosyal hizmetler arasındaki koordinasyon eksikliğinin, kadınların korunmasında ciddi boşluklar yarattığı vurgulandı.

Önergede ayrıca, deprem sonrası bakım emeğinin neredeyse tamamen kadınların omuzlarına yüklendiği ifade edildi. Çocuk, yaşlı, hasta ve engelli bakımının kamusal destekten yoksun bırakılmasının kadınları hane içine sıkıştırdığı, kamusal kreş ve bakım hizmetlerinin yetersizliği nedeniyle kadınların istihdama katılımının fiilen engellendiği ve kadın yoksulluğunun yapısal hâle geldiği belirtildi.

Sağlık alanında ise üreme sağlığı hizmetlerine erişimin sınırlı kaldığı, psikososyal desteklerin depremin üçüncü yılında büyük ölçüde sona erdiği ya da proje bazlı ve süreksiz uygulamalara indirgendği tespiti yapıldı. Tüm bu tablo, deprem sonrası süreçte kadınlara yönelik koruyucu, önleyici ve güçlendirici politikaların yetersiz kaldığını ortaya koydu.

Bu kapsamda Sarıtaş, Bakanlığa; kadına yönelik şiddet başvurularının yıllara göre sayısı, kadın sığınma evlerinin durumu ve kapasitesi, sığınma talebinde bulunan kadınlara sunulan koruma imkânları, afet koşullarına özgü kriz merkezleri, kamusal kreş ve bakım hizmetleri ile psikososyal destek ve üreme sağlığı hizmetlerinin kapsamına ilişkin 6 maddelik yazılı soru yöneltti.

Soru önergesi, Hatay’da deprem sonrası yeniden yapılanma sürecinde kadınların yaşadığı çok boyutlu hak ihlallerini Meclis gündemine taşıması açısından önem taşırken, Bakanlığın vereceği yanıtlar kamuoyu tarafından yakından takip edilecek.