Ocak Ayında Üretici ile Market Arasındaki Fiyat Makası Açıldı

Girdi Maliyetlerindeki Artış, Tezgâha Zam Olarak Yansıdı

ANKARA – 31 Ocak 2026 – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayında üretici–market fiyat farkları, ürün bazlı artış ve düşüşler ile tarımsal girdi

 maliyetlerindeki değişimleri ayrıntılı verilerle değerlendirdi. Ortaya çıkan tablo, tarımda maliyet baskısının hem üreticiyi hem de tüketiciyi zorladığını gösteriyor.

Üretici–Market Fiyat Farkında Rekor: Havuç İlk Sırada
Ocak ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 278,1 ile havuçta görüldü. Havuçtaki makası;
Maydanoz yüzde 275,8,
Pırasa yüzde 229,8,
Marul yüzde 225,7 oranlarıyla izledi.
Bu ürünlerde market fiyatlarının, üretici fiyatlarının 3 ila 4 katına kadar çıktığı dikkat çekti. Örneğin üreticide 10,50 TL olan havuç, markette 39,70 TL’ye; 5,57 TL olan maydanoz 20,92 TL’ye satıldı.

Marketlerde Zam Dalgası: 41 Ürünün 33’ü Arttı
Ocak ayında markette izlenen 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı yaşandı. En dikkat çekici artışlar şöyle:
Kabak: yüzde 67,2
Sivri biber: yüzde 54,1
Patlıcan: yüzde 48,5
Salatalık: yüzde 41,7
Fiyatı düşen ürünler cephesinde ise kuru fasulye yüzde 14,6 ile ilk sırada yer aldı; onu pırasa, portakal ve patates izledi.
Üreticide En Sert Artış Kabakta, En Büyük Düşüş Pırasada
Üretici fiyatlarında 33 ürünün 19’unda artış görülürken, 6 üründe düşüş yaşandı.
En yüksek artış: Kabak (yüzde 179,2)
Ardından sivri biber (yüzde 119,7), salatalık (yüzde 118,8) ve patlıcan (yüzde 100,5) geldi.
En fazla düşüş ise pırasada (yüzde 11) kaydedildi. Yumurta ve karnabahar da gerileyen ürünler arasında yer aldı.
Neden Arttı? Seradan Tezgâha Uzanan Zincir
Bayraktar’a göre fiyat artışlarının temel nedenleri net:
Seralarda mevsim geçişi: Güzlük sezonun bitmesi, baharlık dikimlerin henüz hasada gelmemesi.
Soğuk hava koşulları: Verim düşüşü.
Afetler: Antalya başta olmak üzere Mersin ve Muğla’da yaşanan aşırı yağış, fırtına, hortum ve dolu.
Buna karşılık talep daralması, karnabahar ve pırasa fiyatlarını aşağı çekti. Yumurtada ise iç piyasadaki arz fazlası ve ihracat kısıtlamaları etkili oldu.

Girdi Maliyetleri: Çiftçinin Belini Büken Artış
Ocak ayında tarımsal girdilerdeki artış dikkat çekti:
Mazot: Aylık %7,7, yıllık %21,8 artış
Besi yemi: Aylık %5,6, yıllık %33,1
Süt yemi: Yıllık %30
Gübre: Son bir yılda bazı kalemlerde %40’a varan artış
Tarım ilaçları: Yıllık %35,9
Elektrik: Yıllık %12,8
Bu tablo, üreticinin maliyet baskısı altında üretim yaptığını; market raflarındaki fiyatların da bu baskının sonucu olarak yükseldiğini ortaya koyuyor.

Sonuç: Üretici Sıkışıyor, Tüketici Pahalıya Alıyor
Ocak 2026 verileri, üretici–market zincirindeki yapısal sorunların ve girdi maliyetlerindeki kontrolsüz artışın hem üreticiyi hem de tüketiciyi olumsuz etkilediğini bir kez daha gözler önüne serdi. TZOB’un verileri, tarımda maliyetlerin düşürülmesine ve fiyat istikrarına yönelik kalıcı politikalara duyulan ihtiyacı net biçimde ortaya koyuyor.

DETAY İÇİN TIKLAYINIZ