Menzil’in Sessiz Rehberi: Sultan Şeyh Seyyid Muhammed Raşid Erol’un Hayatı, Sürgün Yılları ve Ardında Bıraktığı Miras

Tasavvuf dünyasında “irşad” kavramının yaşayan simgelerinden biri olan Sultan Şeyh Seyyid Muhammed Raşid Erol, 23 Mart 1930’da Siirt’in Baykan ilçesine bağlı Siyanüs köyünde dünyaya geldi. 

Bölgedeki köklü seyyid ailelerinden birine mensup olan Erol, daha çocukluk yıllarından itibaren hem soy silsilesi hem de yetiştiği ilmi-tasavvufi çevre nedeniyle dikkat çeken bir isim oldu.

Köklü Bir Soy, Çok Katmanlı Bir Aile

Babası, Nakşibendi geleneğinin önde gelen isimlerinden Gavsı Bilvanisi Şeyh Seyyid Abdulhakim Hüseyni, Hz. Hüseyin (r.a.) soyundan geldiğine inanılması sebebiyle “El-Hüseyni” lakabıyla anılıyordu. 

Dedeleri arasında yer alan Seyyid Muhammed, Şeyh Muhammed Diyauddin’in halifelerindendi. Ailenin ilim ve tarikatla iç içe geçmiş bu geçmişi, Muhammed Raşid Erol’un hayat seyrini de belirledi.

Babası Abdulhakim Hüseyni’nin farklı evliliklerinden çok sayıda kardeşi olan Erol, kalabalık ve çok kuşaklı bir aile yapısı içinde büyüdü. 

Bu yapı, ilerleyen yıllarda Menzil çevresinde şekillenecek olan geniş sosyal-dini ağın da nüvesini oluşturdu.

Köy Köy Hicret, Yıllar Süren Eğitim

Henüz iki yaşındayken ailesi Siyanüs’ten Taruni köyüne taşındı. Burada geçen 13 yılın ardından Bilvanis köyüne hicret edildi. 

Bu süreçte hem klasik dini ilimleri hem de tasavvuf terbiyesini babasının dizinin dibinde aldı. Ailenin daha sonra Bitlis’in Kasrik köyü, Siirt’in Kozluk ilçesine bağlı Gadir köyü ve nihayet Adıyaman’ın Kâhta ilçesindeki Menzil köyüne yerleşmesi, onun hayatında bir dönüm noktası oldu.

Menzil, zamanla sadece bir köy değil; Anadolu’nun ve hatta yurt dışından gelenlerin uğrak noktası hâline gelen bir irşad merkezi olarak anılmaya başladı.

İrşad Görevi ve Devletle Gerilim

1968 yılında halifelik icazeti alan Sultan Şeyh Seyyid Muhammed Raşid Erol, babasının 1 Haziran 1972’de vefatıyla birlikte irşad görevini devraldı. Bu görev aralıksız 21 yıl 4 ay 19 gün sürdü.

 Ancak özellikle 1970’lerin sonu ve 1980’lerin başında artan ziyaretçi yoğunluğu, dikkatleri Menzil üzerine çekti.

12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Erol, önce Adıyaman ve Adana’ya, ardından Çanakkale’nin Gökçeada ilçesine mecburi ikamete tabi tutuldu. 

Ada şartlarının sağlığını olumsuz etkilemesi üzerine Ankara’ya nakledildi; burada 16 ay gözetim altında tutulduktan sonra merkezi idarenin izniyle yeniden Menzil’e döndü.

Suikast Girişimi ve Bitmeyen Hastalıklar

1991 yılının Ramazan Bayramı’nda, bayramlaşma sırasında kendisine yönelik düzenlenen bir suikast girişimi kamuoyuna yansımayan ancak çevresinde derin izler bırakan bir olay oldu. 

Zehirli böcek ilacı enjekte edilmiş bir şırıngayla gerçekleştirilen saldırıda elinden yaralanan Erol, uzun süre tedavi gördü.

Şeker, damar sertliği, tansiyon ve romatizma gibi kronik hastalıklarla mücadele eden Erol, buna rağmen tebliğ ve irşad faaliyetlerini aksatmadı. 

Ölümünden bir yıl önce ayağının kırılmasıyla acıları artsa da, yakın çevresine göre “hizmeti bırakmayı” hiç düşünmedi.

Vefat ve Ardından

Her yaz romatizma rahatsızlığı nedeniyle gittiği Afyon kaplıcalarından Ankara’ya dönüşünden birkaç gün sonra, 22 Ekim 1993 Cuma günü, cuma namazından yaklaşık iki saat sonra 63 yaşında hayatını kaybetti.

Vefat haberi kısa sürede Türkiye’nin dört bir yanına yayıldı. Ertesi gün on binlerce kişinin katıldığı cenaze töreniyle, Adıyaman’ın Kâhta ilçesine bağlı Menzil köyünde, babası Seyyid Şeyh Abdulhakim El-Hüseyni’nin yanına defnedildi.

Bugün Ne İfade Ediyor?

Sultan Şeyh Seyyid Muhammed Raşid Erol, sevenleri tarafından “sessiz ama derin etkiler bırakan” bir mürşit olarak anılıyor.

 Menzil ise onun döneminde kazandığı kimliğiyle, Türkiye’de dini-sosyal hareketler tartışılırken adı en sık geçen merkezlerden biri olmayı sürdürüyor.

Gazeteci gözüyle bakıldığında Erol’un hayatı; gelenek ile modern devlet, inanç ile siyaset, sükûnet ile kalabalıklar arasındaki gerilimi anlamak isteyenler için hâlâ önemli bir toplumsal hafıza alanı sunuyor.