Anayasa Mahkemesi (AYM), aday sürücülerin sürücü belgelerinin hangi şartlarda iptal edileceğinin yönetmelikle belirlenmesine imkân tanıyan yasal düzenlemeyi iptal etti. Yüksek Mahkeme, bu yetkinin idareye sınırsız bir alan tanıdığını ve temel hakların ancak kanunla sınırlandırılabileceği ilkesine aykırı olduğunu belirtti. Karar, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Başvuru Mardin’den: Yasal dayanak tartışması AYM’ye taşındı

Mardin 1. İdare Mahkemesi, ehliyet iptaliyle ilgili bir davada, Karayolları Trafik Kanunu’nun ek 17. maddesinde yer alan “aday sürücülerin sürücü belgelerinin iptal edilme” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olabileceği gerekçesiyle dosyayı AYM’ye göndermişti.

Dosyayı esastan inceleyen AYM, maddede öngörülen hükmün aday sürücülerin ehliyetinin hangi durumlarda iptal edileceğini yönetmeliklere bırakmasını eleştirdi. Böyle bir düzenlemenin, idareye açık uçlu ve sınırsız bir yetki bıraktığı belirtilerek, bunun Anayasa’da yer alan kanunilik ilkesini ihlal ettiği vurgulandı.

“Özel hayatı doğrudan etkileyen bir sınırlama var”

AYM, kararında sürücü belgesinin modern yaşamın ayrılmaz bir parçası olduğuna dikkat çekti. Ehliyetin iptal edilmesinin, bireyin günlük yaşantısını, çalışma imkanlarını ve sosyal hayatını doğrudan etkileyebileceği kaydedildi.

Gerekçeli kararda şu ifadeler yer aldı:

“Sürücü belgesinin iptali, bireyin özel hayatına doğrudan etki eden bir sınırlamadır. Bu nedenle sınırlamanın yalnızca şeklen değil; kapsamı, ilkeleri ve çerçevesi kanunla açık şekilde belirlenmelidir.”

Mahkeme, düzenlemenin bu çerçeveyi kanunla değil yönetmelikle oluşturduğu için Anayasa’nın 13., 20. ve 7. maddelerine aykırı olduğu sonucuna vardı.

Sınırları belirsiz yetki eleştirisi

AYM, mevcut düzenlemenin idareye hangi eylemlerin ehliyet iptaline yol açacağı konusunda “tam yetki” verdiğini, bunun da hem hukuki güvenlik hem de öngörülebilirlik ilkeleriyle bağdaşmadığını belirtti.

Bu nedenle kuralın kanunilik koşulunu yerine getirmediği ifade edilerek iptaline karar verildi.

Karar 9 ay sonra yürürlüğe girecek

Mahkeme, iptal hükmünün hemen yürürlüğe girmesi halinde doğabilecek hukuki boşluğun kamu düzenini olumsuz etkileyebileceği değerlendirmesinde bulundu. Bu nedenle TBMM’nin yeni bir düzenleme yapabilmesi amacıyla kararın 9 ay ertelenerek yürürlüğe girmesine hükmedildi.

Bu süre içinde hem aday sürücülerin hak kaybı yaşamaması hem de idarenin keyfi uygulamalarının önüne geçilebilmesi için ayrıntılı bir yasal düzenleme hazırlanması bekleniyor.