Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, yaklaşık yarım asırdır aynı yapıyla çalışan Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda köklü değişiklik için çalışma başlattı. Yeni düzenlemeye göre komisyonun işçi ve işveren tarafı mevcut durumda olduğu gibi 5’er temsilciyle yer almaya devam ederken, hükümet temsilcilerinin sayısı 5’ten 1’e indirilecek. Böylece karar alma süreçlerinde işçi ve işveren dengesi güçlendirilecek.

TÜRK-İŞ’e çağrı: Düzenlemeyi kabul ederse komisyona dönecek

Geçtiğimiz yıl asgari ücretin yüzde 30 zamla 22 bin 104 TL’ye çıkarılmasına itiraz eden işçi konfederasyonları — TÜRK-İŞ, HAK-İŞ ve DİSK — komisyonun yapısının “yeniden adil şekilde düzenlenmesi” talebini gündeme getirmişti.

Bakanlığın üzerinde çalıştığı yeni formül, hükümet temsilcilerinin sayısını azaltarak hakem rolünü daha etkin hâle getirmeyi amaçlıyor. Tek hükümet temsilcisinin, işçi ve işveren arasında uzlaşının sağlanamadığı durumlarda sürecin tıkanmasını önleyici bir rol üstlenmesi planlanıyor.

Düzenlemenin TÜRK-İŞ Başkanlar Kurulu tarafından kabul edilmesi hâlinde, konfederasyonun yeniden komisyonda yer alması bekleniyor.

Komisyonun yarım asırlık yapısı değişiyor

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 1974’ten bu yana 15 üyeden oluşuyor:

5 işçi temsilcisi,

5 işveren temsilcisi,

5 hükümet temsilcisi.

Kararlar, en az 10 üyenin katılımıyla, oy çokluğu esasına göre alınıyor. Eşitlik hâlinde ise başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış kabul ediliyor. Mevcut sistemde hükümet tarafının 5 üyeyle yer alması, karar süreçlerinde denge tartışmalarına neden oluyordu.

Yeni düzenleme ile hükümetin komisyondaki oy ağırlığı ciddi şekilde azaltılarak, işçi–işveren dengesinin daha belirgin hâle getirilmesi hedefleniyor.

Mevcut asgari ücret ve işverene maliyeti

Net asgari ücret: 22.104 TL

Brüt asgari ücret: 26.005 TL 50 kuruş

İşveren maliyeti:

Toplam maliyet: 30.621 TL 48 kuruş

Sosyal güvenlik primi: 4.095 TL 87 kuruş

İşsizlik sigorta fonu: 520 TL 11 kuruş

Bu maliyetler, komisyonun yeni yapısının belirleneceği süreçte işveren tarafının masaya getirdiği ana başlıklardan birini oluşturuyor.

Amaç: Daha temsilî ve daha kapsayıcı bir komisyon

Bakanlık, yeni düzenleme ile komisyonun hem temsil gücünün artırılmasını hem de karar alma süreçlerinin daha şeffaf bir yapıya kavuşturulmasını hedefliyor. Hükümet kanadının 1 üyeye düşürülmesi, özellikle çalışan kesimin uzun süredir dile getirdiği “asgari ücret belirleme sürecinde daha eşit temsil” talebine yanıt niteliği taşıyor.

Uzmanlara göre bu değişiklik, komisyonun yapısını daha demokratik ve işçi-işveren dengesine daha uygun hâle getirebilir.