Dar gelirli haneleri yakından ilgilendiren vatandaşlık maaşı uygulaması için çalışmalar hız kazandı. Siirt dâhil Türkiye genelindeki 81 ili kapsaması planlanan yeni sosyal destek modeli, Gelir Tamamlayıcı Hane Destek Sistemi kapsamında hayata geçirilecek. Uygulamayla birlikte gıda, kira ve enerji giderlerine yönelik doğrudan nakit destek sağlanması hedefleniyor.
Uygulama öncesinde her il için ayrı ayrı sosyoekonomik analiz yapılacak. Bu analizlerde illerin ve bölgelerin kendi şartları dikkate alınacak. Değerlendirmelerde özellikle;
Konut ve kira fiyatları
İklim ve yaşam koşulları
İş gücü ve istihdam durumu
Nüfus yoğunluğu ve yaş dağılımı
gibi başlıklar ele alınacak. Elde edilen veriler doğrultusunda, hangi ilde hangi hanelerin destekleneceği belirlenecek.
Yapılacak değerlendirmeler sonucunda;
Bölgesel ortalama gelirin altında kalan haneler,
Tek gelirle geçinen aileler,
Kalabalık nüfusa sahip haneler,
Geliri sabit olmasına rağmen yaşam koşulları nedeniyle zorlanan aileler
vatandaşlık maaşı kapsamına alınabilecek.
Destek için hanede çalışan kişinin emekli, asgari ücretli ya da özel sektörde çalışıyor olması tek başına belirleyici olmayacak. Asıl kriter, toplam hane geliri ile bölgesel yaşam maliyeti olacak.
Yapılacak incelemelerde;
Bölgesel ortalamanın üzerinde gelire sahip olanlar,
Düzenli ve yüksek geliri bulunan haneler,
Sosyal destek ihtiyacı bulunmadığı tespit edilen aileler
destek kapsamı dışında bırakılacak.
Vatandaşlık maaşı kapsamında sağlanacak yardımların, nakit olarak doğrudan hanelerin banka hesaplarına yatırılması planlanıyor. Böylece ailelerin gıda, kira ve enerji gibi temel ihtiyaçlarını kendi önceliklerine göre karşılaması amaçlanıyor.
Gelir Tamamlayıcı Hane Destek Sistemi'ne ilişkin yasal düzenlemenin yıl içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulması bekleniyor. Düzenlemenin yasalaşmasının ardından vatandaşlık maaşının başvuru şartları, ödeme miktarları ve uygulama takvimi netlik kazanacak.
Uzmanlar, uygulamanın özellikle Siirt gibi gelir düzeyi düşük ve hane nüfusu yüksek illerde önemli bir sosyal destek mekanizması olacağını değerlendiriyor.