Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 2026 yılında hayata geçirmeyi planladığı ve kamuoyunda "Vatandaşlık Maaşı" olarak bilinen yeni sosyal destek modeli, Türkiye'de sosyal yardım sisteminde köklü bir değişimin kapısını aralıyor. Amaç net: Hiçbir hanenin gelirsiz kalmaması.
Yeni sistem, klasik sosyal yardımlardan farklı olarak herkese eşit ödeme yapılmasını değil, geliri yetersiz kalan hanelerin gelirinin devlet tarafından tamamlanmasını esas alıyor.
Yeni model, "Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD)" adıyla yürütülüyor. Bu sistemde devlet, her hane için bir asgari hane geliri eşiği belirleyecek.
Hanenin toplam aylık geliri bu sınırın altında kalırsa, aradaki fark doğrudan nakit olarak ödenecek.
Devletin belirlediği asgari hane geliri: 60.000 TL
Hane gelirinin mevcut durumu: 45.000 TL
Devletin ödeyeceği destek tutarı: 15.000 TL
Bu yönüyle sistem, "herkese aynı maaş" anlayışına dayanan evrensel temel gelir modelinden ayrılıyor ve doğrudan ihtiyaç sahibi haneleri hedef alıyor.
Değerlendirme birey üzerinden değil, hane bazlı yapılacak. Öncelikli gruplar ise şu şekilde sıralanıyor:
Hane geliri asgari geçim düzeyinin altında olan aileler
Çalışanı bulunmayan haneler
Engelli, yaşlı veya bakıma muhtaç birey bulunan aileler
Sosyal güvencesi olmayan dar gelirli vatandaşlar
Amaç, kamu kaynaklarının en alt gelir grubuna yönlendirilmesi ve gelir adaletsizliğinin azaltılması.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından yapılan açıklamalara göre sistem, 2026 yılı içinde pilot illerde uygulanmaya başlanacak.
Pilot uygulamalardan elde edilecek sonuçlara göre, 2027 yılı itibarıyla Türkiye genelinde 81 ilde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Sistemin devreye alınmasıyla birlikte:
Başvurular e-Devlet üzerinden yapılacak
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) hane içi gelir tespiti gerçekleştirecek
Şartları sağlayan haneler, düzenli vatandaşlık maaşı ödemesine bağlanacak
Bu sistemle birlikte:
Sosyal yardımlar tek elden ve gelir odaklı yürütülecek
Yardım–çalışma dengesi korunacak
Geliri olan ama geçinmekte zorlanan haneler sistem dışı kalmayacak
Vatandaşlık maaşı, sosyal devlet anlayışında yeni bir sayfa olarak değerlendiriliyor.