Bu Ustalar Battaniye Değil, Adeta Sanat Eseri Dokuyor
Siirt'in Asırlık Tiftik Geleneği Tezgahta Sanata Dönüşüyor
Siirt'in köklü el sanatlarından biri olan tiftik battaniye dokumacılığı, modern üretim teknikleri ve elyaf katkılı ürünlerin yaygınlaşmasıyla her geçen gün biraz daha kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya. Azalan tezgâh sayısı, ustaların bir bir mesleği bırakması ve orijinalliğin zedelenmesi, bu eşsiz kültürel mirası yok olmanın eşiğine getirmiş durumda. Ancak Siirt'te bir usta ve yardımcısı, bu gidişata karşı sessiz ama etkili bir direniş sergiliyor.
Battaniye dokuma ustası Fahrettin Evin ve yardımcısı Mehmet Çakaz, klasik battaniye anlayışının ötesine geçerek, el dokumasını adeta bir sanat formuna dönüştürüyor. Dokudukları battaniyeler artık yalnızca bir örtü değil; üzerinde resim tablolarını andıran figürler, motifler ve sanatsal desenler barındıran özgün eserler olarak görenleri hayran bırakıyor.
Mesleğin üçüncü kuşak temsilcilerinden olan Fahrettin Evin, yaptığı açıklamada bu sanatın kendileri için sadece bir iş değil, aynı zamanda bir aile mirası ve kültürel sorumluluk olduğunu vurguladı. Evin, duygularını şu sözlerle dile getirdi:
"Dede mesleğini devam ettiriyorum. Dedem Mustafa Kemal Atatürk'e hediye edilen battaniyeyi dokumuştu. Babam da bu mesleği sürdürdü. Şimdi sıra bende. Bu bir meslekten öte, bize bırakılan bir emanettir."
Evin, halen Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde çalışmalarını sürdürdüğünü belirterek, el dokuması tekniğiyle her türlü tablo, figür ve deseni battaniye üzerine işleyebildiğini ifade etti.
Geleneksel Siirt tiftik battaniyesinin saf keçi tiftiğinden üretilmesi gerekirken, günümüzde elyaf karışımı ürünlerin piyasaya hâkim olması, hem kaliteyi hem de kültürel değeri zedeliyor. Fahrettin Evin ve Mehmet Çakaz'ın çalışmaları ise bu yozlaşmaya karşı bir duruş niteliği taşıyor. Ustalar, tamamen el emeğiyle ve geleneksel yöntemlerle ürettikleri battaniyelerle, Siirt tiftik dokumacılığının gerçek yüzünü yeniden görünür kılıyor.
Ortaya çıkan ürünler, klasik kullanım amacının çok ötesinde. Duvara asılabilecek nitelikte, bir tabloyu andıran bu dokumalar; hem sanatseverlerin hem de kültürel mirasa duyarlı çevrelerin ilgisini çekiyor. Her bir battaniye, haftalar süren emek, sabır ve ustalıkla ilmek ilmek dokunuyor.
Uzmanlar ve yerel sanat çevreleri, bu tür çalışmaların desteklenmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Siirt tiftik battaniyesi, yalnızca bir el sanatı değil; aynı zamanda şehrin kimliğini, tarihini ve hafızasını taşıyan önemli bir kültürel değer olarak görülüyor.
Fahrettin Evin ve Mehmet Çakaz'ın tezgâhında dokunan her battaniye, kaybolmaya yüz tutmuş bir geleneğin yeniden can bulmuş hali. Bu tezgâhlarda dokunan şey, yalnızca battaniye değil; Siirt'in geçmişi, emeği ve sanatı.
